De opwinding is groot. Met veel retorisch geweld kwam Barack Obama aan de macht. Het leidde in de Verenigde Staten en daarbuiten tot grote euforie. Het enthousiasme in Nederland was groter dan bij onze eigen verkiezingen. Nederlanders liepen zelfs in de Verenigde Staten mee om campagne te voeren voor Obama. Daar zijn zij in Nederland zelf nauwelijks meer voor te porren.

Bij het succes van Barack Obama kunnen wij oorzaken en aanleidingen onderscheiden. Bij de oorzaken noem ik in de eerste plaats dat de Amerikanen na acht jaar uitgekeken waren op het bewind van George W. Bush. De blik van de founding fathers in de Verenigde Staten is werkelijk fenomenaal geweest, door een president geen derde termijn toe te staan.  Hoewel een deel van Bush’s handelen in de eerste fase geaccepteerd werd door de terroristische aanslagen op 9 september 2001, kregen de Amerikanen steeds meer problemen met George W. Bush. In de tweede plaats kregen de Amerikanen in de gaten dat de Bush de tekorten op de begroting en de betalingsbalans wel erg ver hebben laten oplopen. Daardoor zijn de Verenigde Staten steeds meer afhankelijk geworden van de opkomende economieën en wordt hun leidende positie in de wereld betwijfeld.  Met de Irak oorlog en Guanthanamo Bay hebben de Verenigde Staten veel aan invloed verloren. Het Amerikaanse volk kreeg in de gaten dat de machtsverhoudingen aan het verschuiven zijn, niet alleen economisch maar ook politiek. De opkomende economieën financierden in zekere zin de oorlog in Irak. Het is een geluk bij een ongeluk dat de opkomende economieën ook geen belang hebben bij een implosie van de Amerikaanse economie.

Vandaar dat de boodschap van Obama “Change, Yes we can!”, zeer welkom was. Het was echter in de voorverkiezingen de vraag of hij Hillary Clinton zou verslaan en of het Amerikaanse volk er aan toe zou zijn om een zwarte president te kiezen. De Amerikanen zijn over de drempel geholpen door enkele aanleidingen die een rol speelden bij zijn succes. De belangrijkste aanleiding was de kredietcrisis waardoor de huizenmarkt in elkaar stortte, banken falliet gingen en  elkaar geen geld meer leenden. Deze financiële crisis ging over in diepgaande recessie die ervoor zorgde dat de economie in de Verenigde Staten in de versukkeling raakte  en de werkloosheid snel toenam. Niet alleen onder blue collar workers maar ook aan de accountmanagers van vele banken. Ontslagen bankmedewerkers met een bescheiden kartonnen doos zijn het symbool van deze crisis geworden, die nu ook wereldwijd om zich heen grijpt. Deze oorzaken en aanleidingen hebben Obama als eerste zwarte president in het Witte Huis gebracht. Het is wel duidelijk dat de  verkiezing van deze Afro-American veel emoties en energie heeft vrijgemaakt. Mensen die doorgaans nuchter in het leven staan, hadden tranen en de ogen en vergaten even dat macht corrumpeert en dat dit ook voor zwarte macht geldt.